Na een pittig debat is op donderdag 30 juni j.l. de Voorjaarsnota aangenomen. Voor het eerst ging het echt over bezuinigingen in de gemeenteraad en dat leverde veel discussie op. Aan het eind waren het dan ook slechts de coalitiepartijen die de Voorjaarsnota steunden. Lees snel verder voor de volledige bijdrage van VDG.

VDG bijdrage Voorjaarnota 2011

Voorzitter. We praten nu al een tijdje over de ‘komende bezuinigingen’ en de ‘kerntakendiscussie’. Tot nu toe was dat nog niet echt heel concreet. Bij de coalitiebesprekingen na de verkiezingen van november 2010 speelden de bezuinigingen een belangrijke rol. Toen zijn al globale afspraken over gemaakt waarmee het nieuwe college aan de slag is gegaan.

In deze Voorjaarsnota is dan eindelijk voor 9,6 miljoen aan concrete bezuinigingsvoorstellen opgenomen. Dat is niet mogelijk zonder dat de inwoners, bedrijven, verenigingen en maatschappelijke organisaties dat voelen. En soms doet dat pijn. Toch is door het college geprobeerd om op een goede en verantwoorde wijze mogelijke bezuinigingen in kaart te brengen. Ik ga er weer per programma doorheen.

Allereerst wil ik kort stilstaan bij de 3O-ontwikkelingen. Helaas zijn deze ontwikkelingen ‘onvoorzienbaar, onvermijdbaar en onuitstelbaar.’ Dat zijn er dit jaar erg veel. In totaal gaat het om 3,1 miljoen aan negatieve ontwikkelingen, waarvan ruim 1,5 miljoen binnen het programma ‘sociaal beleid’ en bijna 1 miljoen als gevolg van de herindeling met Lith. Dat is erg veel en we moeten proberen wat strakker te sturen zodat we minder vaak onaangenaam verrast worden.

Programma 1: gemeenteraad

We willen ons zelf, als gemeentebestuur, niet ontzien. Daarom willen we op een aantal voorzieningen bezuinigen zoals onkostenvergoedingen, het representatiebudget, en instrumenten zoals de rekenkamercommissie. Wat betreft de rekenkamercommissie zou een gezamenlijke regionale commissie misschien een uitkomst zijn. De moeite van het onderzoeken waard. Extra bezuinigingen kunnen worden behaald door meer digitaal werken, minder poststukken, en het beperken van de bezorging van de gemeentelijke post tot bijvoorbeeld 1x per week.

Programma 2: dienstverlening

De hulpsecretarieën in Berghem, Megen en Ravenstein gaan dicht. Wij willen graag zien dat de locaties in Berghem en Ravenstein een functie voor de gemeenschap kunnen blijven behouden. Met betrekking tot de dienstverlening aan de balie in Oss kan efficiënter worden gewerkt door bijvoorbeeld nog meer op afspraak te werken. Daarnaast moet er nog meer gebruik worden gemaakt van de mogelijkheden om gemeentelijke producten digitaal aan te bieden. Ook de mogelijkheden van een zomer- en winterregeling kunnen wat ons betreft onderzocht worden. Verder zal trouwen in onze gemeente volgens het bezuinigingsvoorstel € 100 duurder worden. We zouden hier als alternatief kunnen uitwerken dat een reguliere trouwerij slechts € 50 duurder wordt, en trouwen op een zelf gekozen locatie bijvoorbeeld € 150 extra gaat kosten. Bij veel gemeenten kan dat al. Wij zien het als een extra service naar onze inwoners.

Programma 3: veiligheid en wijkgericht werken

De binnengemeentelijke democratie is hier goed geregeld en dat blijft zo, al vinden we dat we ook hier 10% op moeten bezuinigen, een percentage dat nog veel vaker terugkomt. Het opbouwwerk van VIVAAN dient zich vooral te richten op de kwetsbare wijken. Veel meer werken op vraag en daarin keuzes maken. Voor VIVAAN zien wij vooral een rol in het kernteam en veel minder aan de vergadertafel van de wijk- en dorpsraden of door het organiseren van activiteiten die ook door een ander plaats kunnen vinden.

Programma 4: jeugd en onderwijs

Binnen het jeugdbeleid willen we ons richten op de risicojeugd. Dit betekent dat we selectief moeten zijn in het steunen van bijvoorbeeld de jeugdhonken in onze gemeente. Ook het schoolzwemmen wordt voor het overgrote deel afgeschaft en ook dat is een aanvaardbare bezuiniging. Er  wordt gestopt met de Speel-o-Theek. Er maken eenvoudigweg te weinig mensen gebruik van. De steun aan Peuterspeelzalenwerk wordt afgebouwd in verband met de harmonisatie met de kinderdagverblijven. Het aanbod van cursussen en onderwijs is in onze gemeente nogal versnipperd. Hier zijn organisaties actief zoals Volksuniversiteit, de Muzelinck, het RIGOM, het Vrijwilligerssteunpunt en Epicentrum. Hier moeten we de overlap proberen te beperken waar mogelijk, en kunnen we als gemeente stimuleren om deze organisatie samen te laten werken.

Programma 5: maatschappelijke participatie

Hier wordt een miljoen aan bezuinigingen binnen het WMO-kader ingeboekt. Veel geld, maar we zullen op een aantal onderdelen gewoon terugmoeten naar het landelijk gemiddelde. Ambtelijk wordt heel duidelijk aangegeven dat de taakstelling van € 1 miljoen realiseerbaar is, en nog wel meer ook. We vragen ons af of dat laatste verantwoord is, gezien ook de grootte van de 3O-ontwikkelingen binnen dit programma. Het college geeft aan bezig te zijn met een onderzoek om te komen tot één instantie die zich bezig houdt met emancipatiebeleid. Hier staan wij volledig achter. Ook op het ouderenbeleid kunnen we bezuinigen. Niet iedere oudere is zielig of kwetsbaar, sommigen hebben het uitstekend voor elkaar. Het ouderenbeleid moet zich daarom enkel richten op de kwetsbare oudere. De gemeente moet waar mogelijk faciliteren en minder financieren.

Programma 6: kunst en cultuur

We willen het brede cultuuraanbod in Oss in stand houden. Wel wordt aan alle grote culturele instellingen een bezuinigingstaakstelling van 10 procent opgelegd. Een pittige maatregel, maar wel noodzakelijk. Iedere instelling gaat daar nu al op zijn eigen wijze mee om. De Groene Engel neemt de horeca in eigen beheer. De Lievekamp heeft afscheid genomen van enkele werknemers en de programmering aangepast. En ook de bibliotheek en het museum zijn volop met hun taakstelling bezig. Waar het om gaat is dat de culturele instellingen hun eigen begroting op orde zullen moeten hebben en maatregelen moeten nemen om nu en in de toekomst te kunnen blijven voortbestaan.

Wij hechten waarde aan het steunen van amateurkunst . Wij vinden dan ook dat de activiteiten van K26 gecontinueerd moeten worden. Kijk maar eens naar hun bijzondere bijdrage aan de Promconcerten van afgelopen weekend. Een waardevol initiatief en een goede loot aan de Osse cultuurtak. Wij vragen het college dan ook om dit uit te werken voor de komende periode, door een concreet bedrag in te vullen waar het nu nog als PM-post staat geboekt.

En dan D-TV. Deze organisatie verkeert in acute financiële nood. Het voortbestaan hangt aan een zijden draadje als we niet dit jaar nog met een incidentele oplossing komen. Wij zijn als fractie enorm verdeeld hierover. Onder voorwaarden zijn we bereid om D-TV tegemoet te komen. Op zich dragen we D-TV een warm hart toe, maar D-TV moet  waarschijnlijk wel de ambities bijstellen. Waar de omroep nu behoort tot de kopgroep van de lokale omroepen in Nederland, zal de omroep zich waarschijnlijk moeten laten terugzakken naar het peloton.

Programma 7: sport en recreatie

Veel subsidies worden met 10% gekort, waarbij een uitzondering wordt gemaakt voor de jeugd en dat is natuurlijk terecht. Samenwerking tussen sportverenigingen moet worden gestimuleerd. Maar het doel is voor VDG zeker niet om gedwongen fusies tussen sportverenigingen erdoor te drukken. Het multifunctioneel maken van accommodaties is de norm voor de toekomst. We willen nog even het punt aanstippen van de ondersteuning van vrijwilligers bij evenementen, bij het regelen van verkeersregelaars, het regelen van dranghekken, het meedenken met organisatoren, enzovoorts. Helaas horen wij nog steeds te vaak dat organisatoren verdwalen in een woud van regels en bureaucratie, en ook de kosten hiervan worden steeds hoger.

Programma 8: mobiliteit en openbare ruimte

Ook hier zal het ambitieniveau op een aantal deelgebieden moeten worden verlaagd. Naar een meer onderhoudsvriendelijke groenvoorziening, openbare verlichting vaker uitschakelen, gemaaid gras voortaan laten liggen, afschrijvingstermijnen verlengen à mits dit allemaal op een verantwoorde manier gebeurt. We moeten eigenlijk de werkzaamheden beperken tot dat deel wat wettelijk verplicht is. Er speelt ook nog het nodige op het gebied van verkeerssveiligheid. Dit staat bij VDG hoog in het vaandel. Niet voor niets hebben we vragen aan het college gesteld over de veiligheid van de Schaijkseweg. Maar er zijn situaties die nóg gevaarlijker zijn. Bijvoorbeeld knooppunt Paalgraven. Dagelijks spelen zich daar levensgevaarlijke situaties af. Wij vragen het college om stevig te lobbyen bij Rijkswaterstaat voor een veilige afrit naar Oss.

9. duurzaamheid en milieu

Er is de afgelopen jaren geëxperimenteerd op het gebied van zelfregulerende handhaving. Oftewel: een handhavingsbeleid waarbij degenen die zich goed aan de regels houden en dat kunnen aantonen, nauwelijks last hebben van de gemeente. Hier moeten we fors op inzetten. Niet alleen geven we de inwoners en ondernemers dan vertrouwen, maar kunnen we ook een bezuiniging inboeken op het gebied van handhaving. Ook moeten we zelfwerkzaamheid in buurten en wijken bevorderen, bijvoorbeeld via buurtcontracten.

10. Ruimtelijke ordening

In de stad Oss en de grotere kernen is / wordt volop gebouwd. Wat de kleine kernen betreft staat de leefbaarheid c.q. scholen - verenigingen - e.d. onder druk. Het is belangrijk dat daar gebouwd kan worden m.n. en minimaal voor de eigen aanwas. Dit was en blijft een van onze speerpunten. Verder moeten we op het gebied van ruimtelijke ordening blijven samenwerken met particuliere organisatie, zoals de wooncorporaties. Bij leegstand moeten we de wooncorporaties prikkelen om een actief beleid te voeren om woningen te verhuren.

Niet alleen bezuinigen

We moeten heel wat bezuinigen. Toch wordt er in deze Voorjaarsnota ook nog ruimte gereserveerd voor investeringen. Onder meer in BuurtwerkT, omdat de projecten die hieruit voortkomen belangrijk zijn voor de sociale cohesie in wijken en dorpen. Vanuit het coalitieprogramma zijn voorstellen gepresenteerd om te investeren in sociaal-culturele accommodaties, scholen, sportaccommodaties, mobiliteit en duurzaamheid. Daar houden wij het college aan. Verder is daar natuurlijk de 1,3 miljoen euro om de eerste fase van de Talentencampus te realiseren. En dan de economie. Ik denk wel topprioriteit op dit moment. Op het gebied van uitgifte van bedrijventerreinen zijn, na een magere periode, recent zelfs weer enkele successen geboekt. Het logistiek platform is een groot succes, dat zelfs landelijk aandacht krijgt. De gemeente is een zeer belangrijke speler in het uitstekende economische project ‘de kracht van Oss’.

Maar we hebben ook te maken met MSD. Ondanks alle teleurstellingen over de besluitvorming bij MSD, die nog steeds heel veel mensen hun baan kost, zijn we ook onder de indruk van de energie die vrij is gekomen en de initiatieven die zijn ontplooid om toch weer iets moois neer te gaan zetten op het MSD terrein. Niet bij de pakken neerzitten, maar slikken en weer doorgaan. Ook mooi voorbeeld van de Kracht van Oss. In het Financieel Dagblad hebben we deze week kunnen lezen dat de Life Science Campus geen papieren tijger is, maar wel degelijk kansen gaat bieden voor de Osse economie. En als je als gemeente gelooft in de ‘Kracht van Oss’, dan moet je daar ook financiën tegenover zetten. Het is niet alleen verantwoord, maar zelfs noodzakelijk om in 2011 een forse storting te doen (van 1,7 miljoen) in een economisch fonds.

Communicatie en betrokkenheid van onze inwoners

Het is belangrijk dat goed aan onze inwoners wordt uitgelegd wat hen te wachten staat. Wij riepen vorig jaar al op tot het installeren van een ‘burger denktank’ die met de politiek meedenkt over bezuinigingen. Ondanks dat de ‘burger denktank’ het niet heeft gehaald, vinden wij het digitale burgerpanel een prima alternatief. Op deze manier kunnen burgers meedenken over de te nemen maatregelen.

Hoe nu verder?

Allereerst hebben we ten aanzien van de begroting voor 2011 nog forse gaten te dichten. De bekende maatregelen uit de Najaarsnota van 2010 en de heroverwegingen van bestaand beleid, zoals voorgesteld door het college, kunnen wat VDG betreft worden ingezet om de begroting voor 2011 sluitend te maken.

De ombuigingsvoorstellen uit deze Voorjaarsnota zijn nog niet definitief. We nemen pas een formeel besluit bij het vaststellen van de begroting in november. Wel weten we al dat we er met de voorgestelde 9,6 miljoen nog niet zijn. Mede door de hoge uitkomst van de 3O-ontwikkelingen zullen we naar schatting nog 1,2 miljoen extra moeten bezuinigen. We vragen het college dan ook om met voorstellen te komen om dit gat nog te dichten. We hebben deze week ook nog kennis genomen van de mei-circulaire met ook voor 2011 een lagere bijdrage van 0,5 miljoen uit het gemeentefonds. Het blijft zich opstapelen maar wij verwachten ook hier van het college passende voorstellen om tot dekking te komen.

Voorzitter, we moeten het de komende periode met minder doen.

Maar VDG is er van overtuigd dat we het ook met minder kúnnen doen.